Brief aan gemeente Zeist over COA-verzoek

De gemeenteraad stuurde op 24 januari onderstaande brief en een videoboodschap aan de gemeenteraad van Zeist, met daarin de zorgen van inwoners over het verzoek van het COA om maximaal 700 vluchtelingen te huisvesten op Kamp van Zeist. 

Geachte leden van de gemeenteraad van Zeist,

U bespreekt op dinsdag 25 januari het raadsvoorstel ‘Opvang vluchtelingen Kamp van Zeist’. Zoals u weet, hebben wij als gemeenteraad van Soest een Avond Samenleving voor onze inwoners van Soesterberg georganiseerd. Wij hopen dat u deze avond via onze live stream heeft bijgewoond of in de tussentijd achteraf heeft kunnen terugkijken. Met deze brief geven wij woorden aan de gevoelens, zorgen en wensen die onze inwoners (en een aantal uit Zeist) aan ons hebben meegegeven.

Belangenafweging

Vanuit onze inwoners is gevraagd waarom wij terug zijn gekomen op een eerder gedane belofte, zowel vanuit Zeist als Soest als het gaat om de locatie Kamp van Zeist. Hier zou geen opvang van vluchtelingen meer komen, hebben de beide burgemeesters vijf jaar geleden aan de inwoners van Soesterberg in verband met de voorgenomen vergroening aangegeven. Juist in een tijdperk waarin het vertrouwen in gevestigde instituties afneemt, vinden wij als gemeenteraad dat wij hier niet zomaar aan voorbij kunnen. Wij hechten er waarde aan om samen deze belangenafweging helder te maken naar onze inwoners.

Erkennen van draagvlak en draaglast voor onze inwoners

Wij erkennen de door het COA genoemde nood aan opvangplekken voor vluchtelingen. Maar wij erkennen daarbij ook dat draagvlak en draaglast voor inwoners die dichtbij een beoogde opvanglocatie wonen, in balans moeten zijn. Een balans die niet alleen onder druk komt te staan door de ontwikkelingen op Kamp van Zeist maar ook door de huidige opvang in Huis ter Heide en de komst van het woon-werk-zorgcomplex van Philadelphia. Een essentieel uitgangspunt waar wij met deze brief een indringend beroep op u doen zodat het college van B&W van Zeist deze punten mee kan nemen in de gezamenlijke gesprekken die Zeist en Soest met het COA voeren.

Avond Samenleving, vragen en zorgen in relatie tot de vijf aandachtspunten

Aan de hand van de in uw raadsvoorstel genoemde vijf aandachtspunten gaan wij in op het voor ons belangrijkste aspect: onze inwoners die zich gehoord en erkend voelen. Want als één ding duidelijk is geworden op basis van de door ons georganiseerde Avond Samenleving is het dat een groot deel van onze inwoners van Soesterberg niet principieel tegen de komst van (wederom) een opvanglocatie is, maar wel tegen het in het huidige verzoek van het COA genoemde aantal van maximaal 700 vluchtelingen. Het gaat met zo’n aantal om 10% van het inwonertal van Soesterberg, dat is teveel. Ook zijn er vragen gesteld of er ingezet kan worden op het type vluchteling. Verder zijn er zorgen om de leefbaarheid & veiligheid van zowel de inwoners als de vluchtelingen, de druk op de beperkte maatschappelijke voorzieningen, de kwaliteit van de opvang en begeleiding (richting integratie rondom de normen die in dit land gelden), de gestelde tijdsduur en de evaluatieafspraken.

Aantal en type vluchtelingen

Het genoemde aantal van maximaal 700 vluchtelingen vinden de inwoners, zoals meerdere insprekers aangaven, ‘buitenproportioneel’. Op een inwonertal van iets meer dan 7000 is het onwenselijk om zoveel vluchtelingen op te vangen. Wij als gemeenteraad van Soest roepen u op om aan het college van B&W mee te geven met het COA in gesprek te gaan over een groepsgrootte die passend is bij de locatie. Daarbij hebben wij via diverse bijdragen signalen gekregen dat een groepsgrootte van 200-250 vluchtelingen op een locatie het maximum is om niet alleen de sociale samenhang tussen de vluchtelingen, maar ook tussen de vluchtelingen en de begeleiding binnen de opvanglocatie en de contacten met de samenleving te bevorderen. Door de eerdere ervaringen en bijbehorende overlast van een kleine groep veilige landers, maar ook door de nieuwsberichten over Ter Apel, Budel en Overloon is er geen draagvlak voor opvang van deze veilige landers. Wij doen een beroep op u om aan het college van B&W te vragen in verdere gesprekken met het COA in te zetten op de komst van merendeel gezinnen.

Leefbaarheid en veiligheid

U heeft als eerste aandachtspunt de leefbaarheid en veiligheid benoemd. Voor ons gaat het daarbij om leefbaarheid en veiligheid voor zowel onze inwoners als de vluchtelingen. Door de insprekers werd met klem verzocht om de veiligheid en leefbaarheid van de inwoners van Soesterberg te waarborgen. Een groot deel zal verder in de gesprekken op uitvoeringsniveau als gemeenten moeten worden afgestemd. Maar wij denken aan het betrekken van het omwonendenoverleg als klankbordgroep voor de samenleving en voor het COA en de beide gemeenten. Ook kan worden gedacht aan een meldpunt voor overlast. Voor ons is de veiligheidsbeleving, objectief en subjectief een urgent aandachtspunt. Mensen die zich niet aan onze wetgeving houden, moeten daar door ons justitieel apparaat op worden gestraft. Het kan en mag niet zo zijn dat bijvoorbeeld winkeldiefstallen en de ervaren intimidatie en aanranding van vrouwen onbestraft blijven. De leefbaarheid en veiligheid van de vluchtelingen is gebaat bij goede begeleiding. Wij moeten als gemeenten onze verantwoordelijkheid nemen en regelen dat op een laagdrempelige manier de inwoners in gesprek kunnen over kwesties waar zij mee te maken krijgen.

Toegang tot onderwijs en andere maatschappelijke voorzieningen

Er zijn zorgen over de beperkte maatschappelijke voorzieningen waar de vluchtelingen in Soesterberg een beroep op kunnen doen. Wij zien dit zelf ook als een kans om samen met het COA en beide gemeenten iets te betekenen voor onze inwoners en de vluchtelingen, door te investeren in maatschappelijke voorzieningen waar men met elkaar in verbinding komt. Aan u als gemeenteraad vragen wij om dit specifiek als afspraak aan het college van B&W mee te geven, zodat zij samen met ons college van B&W en het COA de benodigde investeringen kunnen doen.

Betrokkenheid van maatschappelijke organisaties en instellingen

In ons dorp zijn veel sociaal maatschappelijk bewogen inwoners. Zij willen en kunnen van betekenis zijn, maar ook hier geldt: dit wordt sterker als ook geïnvesteerd wordt in maatschappelijke activiteiten. Het gaat ons als gemeenteraad van Soest niet alleen maar om het dragen van de ‘lasten’, maar ook om iets terug te kunnen geven aan de inwoners van ons dorp. Wij verwijzen graag naar het eerdere initiatief Welkom in Zeist/Soest. Het is een mooi uitgangspunt als de maatschappelijke organisaties en instellingen in Soest en Zeist met elkaar gaan samenwerken.

Kwaliteit van de opvang en begeleiding

Uit de bijeenkomst is gebleken dat er zorgen zijn over de locatie van Kamp van Zeist en de minimale maatschappelijke voorzieningen in Soesterberg en de kans die daardoor toeneemt dat vluchtelingen zich gaan vervelen. Wij vragen u om aan het college van B&W mee te geven in de gesprekken met het COA het belang van goede arrangementen voor de vluchtelingen te bieden. Bij de begeleiding van vluchtelingen moet sterk aandacht zijn voor de omgangsvormen en gedragsregels (normen) die in ons land gelden. Eerdere ervaringen op dat punt zijn niet altijd positief geweest. Denk hierbij aan voordringen in de supermarkt, behoeften doen op straat of in tuinen van inwoners, onveilig verkeersgedrag of een houding naar de inwoners van Soesterberg die soms als ronduit bedreigend is ervaren.

Goede bereikbaarheid

Hier hebben wij vooral het verzoek in de realisatie van de vluchtelingenopvang te kijken naar de bestaande busverbindingen en de mogelijkheid om tijdelijk een extra bushalte nabij Kamp van Zeist te creëren. Uit eerdere ervaring bleek dat men rondom de bushalte ging hangen/samenscholen en dat leidde tot een lager veiligheidsgevoel bij de inwoners van Soesterberg.

Nog aan aantal andere aandachtspunten

Naast de aandachtspunten die in uw raadsvoorstel staan en wij graag aangevuld zouden zien met hetgeen wij in deze brief aangeven, hebben wij van onze inwoners en ook vanuit ons zelf nog een aantal aandachtspunten. Variërend van de afspraken rondom het project Hart van de Heuvelrug tot de gestelde tijdsduur van de opvang en onze behoefte aan tussentijdse evaluaties.

Hart van de Heuvelrug

Tijdens de Avond Samenleving werd door meerdere insprekers gewezen op het feit dat met het benutten van Kamp van Zeist als nieuwe opvanglocatie, niet wordt voldaan aan de afspraken rondom het project Hart van de Heuvelrug. Immers, vanuit dat project zou het Kamp van Zeist terug worden gegeven aan de natuur. Wij willen onze inwoners de garantie kunnen bieden dat dit gebied direct na afloop van de opvangperiode vergroend wordt.

De gestelde duur van de opvang en afspraken over tussentijdse evaluaties

In het verzoek van het COA wordt aangegeven dat de opvang voor een periode van vijf jaar is, met een tussentijdse evaluatie na drie jaar. Wij willen dat er jaarlijks een evaluatie wordt gehouden, zodat elke keer kan worden afgewogen of de gestelde tijdsduur van vijf jaar nog steeds realistisch en wenselijk is. Daarbij willen wij de mogelijkheid opnemen om tussentijds de overeenkomst te ontbinden.

Tot slot

Tijdens de raadsvergadering van Zeist is het niet mogelijk om in te spreken. Daarom hebben wij er voor gekozen om naast deze brief ook een filmpje voor u te maken. Dit ter ondersteuning van onze inbreng.

Mochten er nog vragen naar aanleiding van onze brief zijn, dan horen wij dat graag!

Voor nu een hartelijke groet,

Namens de gemeenteraad van Soest

de griffier, drs. M.A.C. van Esterik

de voorzitter, R.T. Metz