Van verkiezingen naar coalitie

De verkiezingsuitslag is bekend. Hoe ziet de komende periode eruit voor de gemeenteraad? En hoe komt een nieuwe coalitie tot stand?

Definitieve verkiezingsuitslag

Op maandag 21 maart om 10.00 uur is de definitieve verkiezingsuitslag vastgesteld, inclusief de gekozen raadsleden. Een aantal raadsleden is door voorkeurstemmen in de gemeenteraad gekozen. De nieuwe gemeenteraad is geïnstalleerd tijdens een openbare raadsvergadering op woensdag 30 maart.

Duidingsdebat en verkenner

Op maandagavond 21 maart kwamen de lijsttrekkers van de tien partijen bij elkaar om betekenis te geven aan de verkiezingsuitslag. Dat deden ze in een openbaar duidingsdebat. Na dit debat ging een onafhankelijke informateur/verkenner aan de slag om te onderzoeken welke combinatie van partijen voor de hand lijkt te liggen om een coalitie te gaan vormen. De partijen wezen hiervoor Yvonne van Mastrigt aan.

Formateur en onderhandelingen

Zodra duidelijk is welke coalitie voor de hand ligt, gaan de partijen van deze mogelijke coalitie met de verdere onderhandelingen aan de slag. Dat doen ze samen met een formateur. De partij die als grootste uit de verkiezingen is gekomen, neemt doorgaans het voortouw bij de coalitieonderhandelingen. In de gemeente Soest is dat nu Soest2002. De uitkomst van die onderhandelingen is een coalitie: een combinatie van partijen die het college van bestuur vormen voor de komende vier jaar. Zij mogen de wethouders leveren.

Plan voor de komende 4 jaar

Een andere uitkomst van de onderhandelingen is een akkoord: een plan dat de wethouders de komende vier jaar gaan uitvoeren. Bij het opstellen van een akkoord spelen de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen een belangrijke rol. Elke partij wil zoveel mogelijk van de eigen verkiezingspunten terug zien in het akkoord. Hierna onderhandelen de partijen wie de wethouders worden. Als ook dat is besloten, benoemt de raad deze nieuwe wethouders.

Tijdsduur

Het staat niet vast hoe lang de onderhandelingen duren. In de tussenliggende periode is het huidige college van burgemeester en wethouders nog steeds aan zet. Vanaf 13 april 2022 begint de nieuwe raad hoe dan ook met vergaderen, ook als er dan nog geen coalitie is gevormd.