Verslag bewonersavond nieuwe sporthal Overhees

Op dinsdag 6 juni kwamen naar schatting 180 inwoners van de wijk Overhees, belangstellenden, politici en ambtenaren van de gemeente Soest bijeen in De Willaert voor een bewonersavond over de mogelijkheid van een nieuwe sporthal in Overhees.

Om 20.00 uur opent gespreksleider Arjan Kaashoek van bureau De Wijde Blik de avond. Kort licht hij de voorgeschiedenis toe. De gemeenteraad van Soest heeft besloten dat er een nieuwe sporthal nodig is in Soest en heeft besloten deze in de wijk Overhees te realiseren. Een eerdere ambtelijke locatieverkenning leidde tot een keuze van de raad voor de locatie Orlando. Na het raadsbesluit zijn omwonenden geïnformeerd. Vanwege de grote weerstand die toen bleek heeft de raad dit deel van haar besluit herzien tot de wens om ergens in Overhees een sporthal te realiseren. Ook wil de raad dat omwonenden hier nauw bij worden betrokken in een participatietraject.

Na het versturen van de uitnodiging voor deze avond, is er een verzoek van een raadslid gekomen om ambtelijke ondersteuning bij het onderzoeken van de mogelijkheden om op de bestaande sporthallocatie Beukendal een nieuwe sporthal te realiseren. De gemeenteraad beslist uiteindelijk op basis van beide adviezen.

Visie op sportaccommodaties

De gemeentelijke visie op sportaccommodaties en de overwegingen om de nieuwe sporthal in Overhees te willen, komen aan bod via een vraaggesprek met de wethouders Janne Pijnenborg (o.a. Ruimtelijke Ordening en Bewegen) en Jannelies van Berkel (o.a. Onderwijs en Verkeer ).

Wethouder Pijnenborg, als wethouder Ruimtelijke Ordening en Sport bent u op zoek naar een plek voor een nieuwe sporthal. Dat klinkt als een gewone zaak, maar het houdt de gemoederen flink bezig. De gemeente heeft een petitie van bijna 1.500 handtekeningen ontvangen en er is in de media veel te doen over de kwestie. Kunt u dat verklaren?
Wethouder Pijnenborg: ” Ja, dat begrijp ik heel goed. We hadden de wijk eerder moeten betrekken bij onze zoektocht.”

Waarom heeft Soest een nieuwe sporthal nodig, los van waar deze moet komen?
Wethouder Pijnenborg: "In Soest zijn veel verouderde accommodaties en dat terwijl er een grote vraag naar sport is. Er zijn veel verschillende sporten en die worden door ruim 8.000 sporters beoefend. Daarnaast willen we verstandig met geld omgaan en niet zomaar een nieuwe hal bouwen. We hebben daarom eerst een inventarisatie gemaakt van de gebruikers (sportverenigingen, individuele sporters, scholen) én een inventarisatie van de vraag naar sport (lessen, trainingen, wedstrijden, evenementen etc.). Als je die legt naast het huidige aanbod van sportaccommodaties, dan zie je dat veel gebouwen verouderd zijn, efficiënter kunnen worden gebruikt en beter kunnen worden gespreid over de gemeente. De oplossing ligt in het afstoten van een aantal verouderde locaties en het bouwen van een nieuwe, ruime sporthal."

De gemeenteraad besloot in Overhees een sporthal te willen ontwikkelen. Waarom in deze wijk en niet ergens anders?
Wethouder Van Berkel: "De gemeente is verantwoordelijk voor onderwijs en bewegingsonderwijs. Het doel is een goede spreiding van voorzieningen, dus ook sportvoorzieningen. Hierbij spelen loopafstanden en druk op het werk van onderwijzers een grote rol; zij moeten veel lesstof in één dag stoppen én ook nog gymmen met de kinderen. Hoe korter de afstand van school tot een sporthal, hoe minder tijd dit kost én hoe veiliger de route voor de kinderen is. We hebben als stelregel dat er binnen 1 kilometer van elke school een sportaccommodatie moet zijn. Daarnaast is ons doel dat deze accommodaties zeer efficiënt gebruikt moeten worden, dus we kijken ook naar de mogelijkheden om meerdere activiteiten in zo’n accommodatie te herbergen. Overdag bewegingsonderwijs voor de scholen en in de avonduren sportbeoefening door verenigingen. In Overhees zijn er circa 1.500 schoolkinderen. Daar voelen we ons verantwoordelijk voor. Hoe korter de afstand van school tot een sporthal, hoe minder tijd dit kost én hoe veiliger de route voor de kinderen is. We hebben als stelregel dat er binnen 1 kilometer van elke school een sportaccommodatie moet zijn. Daarnaast is ons doel dat deze accommodaties zeer efficiënt gebruikt moeten worden, dus we kijken ook naar de mogelijkheden om meerdere activiteiten in zo’n accommodatie te herbergen. In Overhees zijn er circa 2.000 schoolkinderen. Daar voelen we ons verantwoordelijk voor."

Heeft u zelf een voorkeur voor een locatie?
Wethouder Van Berkel: "Nee, we hebben hier puur technisch naar gekeken en de locaties op meerdere facetten beoordeeld. Naast de afstand van scholen en het efficiënte gebruik, vinden we ook het verkeer belangrijk. Veilige routes, parkeermogelijkheden, beperken van parkeeroverlast voor omwonenden, et cetera. Dit is één van de punten die u, de aanwezigen, ons tijdens de vorige avond heeft meegegeven en daar hebben we naar geluisterd. Ook zijn we in goed gesprek met het bewonerscollectief MAVO (Meer Aandacht Voor Overhees). We kijken niet alleen naar de locaties, maar ook naar de consequenties voor de wijk en de leefbaarheid."

Raadslid Jan Paauw heeft om ambtelijke ondersteuning bij de herontwikkeling van de locatie Beukendal gevraagd. Hoe zit dat?
Wethouder Pijnenborg: "Er zijn in feite twee sporen tegelijkertijd. Binnen spoor 1 kijkt het projectteam naar een locatie in Overhees, nu mét omwonenden en belangstellenden. Binnen spoor 2 wordt onderzocht wat de mogelijkheden voor de ontwikkeling van locatie Beukendal zijn."

Korte toelichting raadsinitiatief

Raadsleden zijn op bewonersavonden normaal gesproken slechts toehoorder, maar vanwege de bijzondere situatie krijgt raadslid Paauw bij uitzondering kort het woord. Volgens hem moet er meer gehoor worden gegeven aan de weerstand tegen een sportlocatie in Overhees, reden voor hem om de locatie Beukendal te willen onderzoeken. Hij doet dit met ondersteuning van ambtenaren van de gemeente en met deskundigen die zijn partij (GGS) wil inschakelen. Zo wil hij de gemeenteraad een voorstel doen. Uiteindelijk beslist de gemeenteraad.

Vragen, opmerkingen en debat, ronde 1

Ik pleit ervoor om Beukendal op te knappen en over vier jaar verder te kijken naar alle opties. Beukendal heeft enkel een nieuwe vloer nodig. Dat kost ongeveer € 100.000.
Waarvan akte.

Sporthal Beukendal is niet goed onderhouden, er is nooit écht geld gestoken in het onderhoud. Hoe kan het dan nu ineens zo verouderd zijn?
Gewoon onderhoud heeft wel plaatsgevonden, het gebouw moet immers ook gewoon veilig kunnen worden gebruikt. Maar de onderhoudspot is niet groot genoeg voor de aanpassingen die nodig zijn. Daarnaast zijn de normen strenger geworden; het gebouw voldoet op dit moment niet aan de NOCNSF-normen.

Voldoen andere accommodaties dan wél aan de norm?
Ja, andere accommodaties wel, maar ook daarvan zijn er enkele oude locaties die eigenlijk zijn afgeschreven.

Is het onderhoudsniveau voor elke accommodatie hetzelfde?
Ja.

Er zijn geruchten dat er voor Beukendal al een projectontwikkelaar op het oog is die de locatie gaat herbestemmen. Klopt dat? En speelt bij de keuze voor de ontwikkeling van een sportaccommodatie het financiële gewin dat door grondverkoop van Beukendal kan ontstaan mee? Is financieel gewin belangrijker dan de stem van de bevolking van Overhees?
Driemaal nee. Er zijn geen onderhandelingen met projectontwikkelaars. De gemeente ontvangt wel regelmatig brieven van ontwikkelaars die deze en andere locaties op het oog hebben, maar voor Beukendal doen we daar niets mee. De gemeenteraad heeft ons de opdracht gegeven om de belangen van bewoners van Overhees voorop te stellen, niet het geld.

Is het niet zo dat veel leerlingen vanuit hun school naar de sportaccommodatie fietsen?
Deels wel, maar zowel voor fiets- als loopafstand hebben we de richtlijn dat er een sportaccommodatie op minder dan 1 kilometer moet zijn. De afstand blijft gelijk.

Is Orlando de goedkoopste locatie om te ontwikkelen?
Of Orlando het goedkoopste is weten we nu nog niet. Bij het locatie-onderzoek is tot nu toe vooral gekeken naar ruimtegebruik, de vraag naar sport en verkeer. Nog niet naar financiën.

Wat is de reden dat er nóg een sporthal moet komen als er op de Engh ook voldoende ruimte is, bijvoorbeeld voor evenementen?
Sporten als handbal en korfbal horen in grotere zalen. Er is verschil, van klein naar groot, tussen een gymzaal, een sportzaal en een sporthal. Door de grote vraag naar sport in Soest is er een nieuwe sporthal nodig.

Henk Koster van het bewonerscollectief MAVO steekt een betoog af:

  • In het voorjaar van 2016 heeft de gemeente bewoners niet betrokken. Er was geen inspraak voor de locatie Orlando, terwijl er wel veel weerstand was. Zo bleek ook op 22 februari jl.
  • In april van dit jaar zijn er 1.450 handtekeningen verzameld tegen de bouw van een sporthal. Die zijn aangeboden aan de burgemeester. De raad besloot dat er een locatie-onderzoek moest komen waarin de buurt kan participeren.
  • Dit participatieproces is geen participatieproces.
  • Op 10 mei schreef MAVO een open brief aan de gemeenteraad. Reactie bleef uit.
  • Ons ledenaantal steeg van 4 naar 10 leden.
  • Op 21 mei hadden we een positief gesprek met de wethouders, maar werd vastgehouden aan de wens.
  • MAVO juicht het initiatief van GGS toe en stelt voor de locatiekeuze over de verkiezingen van 2018 te tillen.
  • MAVO wil een nieuw participatieproces.

Hij vraagt de aanwezigen in de zaal een rode kaart op te steken wie tegen de keuzes is die door de gemeente gemaakt zijn. Circa de helft van de zaal doet dit.

De gespreksleider constateert dat er veel is gezegd en haalt er een concreet verzoek uit: is het mogelijk om de keuze uit te stellen tot na de verkiezingen van 2018? Wethouder Van Berkel reageert dat er veel raadsleden zijn vanavond. Zij vinden het belangrijk om naar u te luisteren. Van de gemeenteraad hebben de wethouders opdracht gekregen om een locatie te zoeken in Overhees. En zo ook het onderzoek te doen voor Beukendal. De timing en planning liggen echter bij de gemeenteraad.

Hoe belangrijk is natuur in Soest, bijvoorbeeld fietspad de Wieksloot?
Natuur is heel belangrijk. Precies de reden waarom bij deze zoektocht efficiënt ruimtegebruik hoog in het vaandel staat. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat de bebouwing de natuur niet opslokt.

Hoe erg is het voor de kinderen om vijf minuten langer buiten te zijn en iets langer te fietsen of lopen?
Dat is natuurlijk niet erg, alleen maar goed. Alleen gaat het ook over de beperkte tijd die er is voor de lessen, zowel de gymlessen als de lessen voor en na de gymles.

Er is behoefte aan een sporthal op minder dan 1 kilometer van scholen vandaan. Maar de discussie gaat alleen over Overhees. Waarom niet over andere wijken?
We hebben van heel Soest de sportaccommodaties en scholen op een kaart gezet. De loopafstanden van de scholen zijn overal binnen 1 kilometer. In Overhees wordt zowel Orlando als sportzaal Willaert voor bewegingsonderwijs gebruikt. De sportzaal in het Willaertgebouw is niet voldoende voor al het bewegingsonderwijs in de wijk. Een sportzaal buiten Overhees zal al gauw op meer dan 1 kilometer komen te liggen. Daarbij wonen er ongeveer 2.000 kinderen in Overhees.

Vanuit het Kernconvent basisscholen Soest benadrukt Bart Sonnenberg het belang van nabijheid van sportaccommodaties voor scholen. Bewegen is ontzettend belangrijk voor kinderen. Maar er zijn ook normen voor het vakkenpakket. Er is veel werk en weinig tijd. Daarom moeten de sportvoorzieningen dichtbij zijn: veilig en snel.

Eén van de zes bekeken locaties in Overhees ligt tegen Soesterveen aan. Dit veengebied wil Natuurmonumenten graag beschermen. Wij zijn daarom tegen de bouw van een nieuwe sporthal op deze plek.
Waarvan akte.

De sporthal lijkt niet op de zes locaties te passen. Wat is de verwachte omvang precies?
De sporthal bemeet circa 24 meter bij 44 meter. Alle zes locaties zijn met deze afmetingen bekeken en de sporthal past op elke locatie.

De verkeerssituatie in onze wijk is nú al gevaarlijk. Hoe wordt deze verbeterd? Komen er aanpassingen aan de infrastructuur?
Met Syntus is gekeken of de bussen in Overhees een andere route kunnen rijden. Doordat er zoveel mensen in Overhees op de bus stappen is dat niet mogelijk. Wel kijken we of we de wegen waar nodig kunnen herinrichten, binnen de beperkte mogelijkheden. Dit is een belangrijke factor bij het afwegen van de locaties.

Ik woon al 34 jaar in Overhees en heb de wijk zien groeien. De wijk is nu vol en de infrastructuur groeit niet mee.
Waarvan akte.
Gespreksleider Kaashoek vraagt hoeveel mensen er in de zaal zitten met kinderen op een school in Overhees. Circa een derde.

Mijn kinderen zitten op de Insingerschool, maar sporten in Overhees. Wat is het probleem?
Dat is de enige school die niet aan de afstandsnorm voldoet.

Beukendal moet plat, deze accommodatie is verouderd. Maar de Beukendal-locatie is wel de meest geschikte locatie voor een nieuwe hal. Plaats daar een nieuwe en in Overhees een simpele gymzaal.
Waarvan akte.

Toelichting participatieproces

Arjan Kaashoek licht het participatieproces toe. Er komen twee workshops met maximaal vijftien personen. We streven daarbij naar een goede afspiegeling van de wijk, dus met bewoners en ondernemers van verschillende plekken in de wijk etc. De eerste workshop is gepland op 21 juni en gaat over het gebouw en de eisen daaraan, de tweede workshop is op 6 juli gepland en gaat over mogelijke locaties in Overhees. Vanuit die workshops formuleren we een advies, liefst met een eerste en tweede voorkeur. Dit ligt voor bij de avond Samenleving en later overhandigen we een definitief advies aan de gemeenteraad. Het is een advies, de beslissing blijft dus altijd bij de gemeenteraad liggen.

Waarom wordt er eerst gekeken naar het gebouw en dan pas naar de locaties?
Pas wanneer je weet waaraan een locatie moet voldoen, kun je locaties gaan zoeken.

Henk Koster van MAVO: 80 procent van de aanwezigen hier wil geen sporthal. Waarom stoppen we niet gewoon nu?
Er zijn ook voorstanders aanwezig. We willen graag samen met voor- en tegenstanders op een open manier verder denken.

MAVO heeft geen behoefte aan participatie, we willen waardige participatie. Terug naar het initiatief van GGS!
Waarvan akte.

Toelichting criteria voor de locaties

Frans Breg, projectleider bij de gemeente Soest, licht kort toe hoe de locaties in het voortraject zijn bekeken en hoe het vanaf nu zal gaan.

De interne ambtelijke afweging was niet goed. Dat maakte de bijeenkomst in Orlando wel duidelijk. U werd niet betrokken en dat was fout. In het voortraject is er een multi-criteria-analyse gebruikt. Die ligt nu in de prullenbak. We nemen een wit vel, samen met u gaan we in de workshops nieuwe criteria opstellen. In een afzonderlijk traject wordt een locatie buiten Overhees onderzocht, namelijk Beukendal. In de workshops van dit traject gaat het over een locatie binnen Overhees. Beide adviezen worden aan de gemeenteraad aangeboden en de raad beslist uiteindelijk.

Vragen en debat, ronde 2

Wat is het budget voor een toekomstige accommodatie?
We zijn begonnen met de taakstelling en een bezuiniging op het gebied van sport. In de voorverkenning zijn financiën nog niet aan de orde geweest. Wel zijn er heel veel financiële aspecten te verwachten. Er is een investering nodig, ook voor de eventuele aankoop van locaties. In de workshops wordt meer duidelijk over de financiën, op basis van de wensen aan een nieuwe sporthal.

Gaan de workshops ook over locaties buiten Overhees?
Nee, dat wordt verzorgd in een ander traject. In de workshops kijken we enkel binnen Overhees. Wij hebben al zes onderzoekslocaties binnen Overhees, maar we kijken graag naar suggesties van de deelnemers van de workshops voor mogelijke andere locaties binnen Overhees.

In hoeverre zijn de visie op sport en de visie op ruimtelijke ordening op elkaar van invloed?
De sportvisie past binnen de visie op ruimtelijke ordening. De visie op binnensport is al klaar, de visie op buitensport en op ruimtelijke ordening worden opgesteld.

Heeft de eventuele voorkeur voor locatie Beukendal invloed op deze visies?
We kijken naar elke locatie. Mogelijk kunnen meerdere locaties worden herontwikkeld, hetzij tot vernieuwde sportaccommodatie, hetzij een andere bestemming. Locatie Beukendal heeft daarin geen voorkeur.

Ik vind het uitgangspunt om een sportzaal te maken fout. Ten tweede wil ik iedereen oproepen tot open communicatie. Dat is belangrijk. Ten derde, ik heb voorkeur om de vraagstelling te verruimen. Ten vierde, een tip, gebruik ook de bestaande klankbordgroepen in Soest. Daarin zijn meerdere disciplines vertegenwoordigd.
Waarvan akte.

Afsluiting

Gespreksleider Kaashoek sluit de avond af. Ook al werd het soms even emotioneel, hij bedankt iedereen voor de rust en respect die vanavond getoond is. Ook wijst hij er nog op dat mensen hun gegevens kunnen achterlaten om op de hoogte te worden gehouden via de e-mail en/of om zich aan te melden voor de workshops.

 

In sommige gevallen was niet zozeer sprake van een vraag, maar van een opmerking/mening die niet direct tot een reactie leidde. In dat geval leest u in dit verslag ‘waarvan akte’.