Vluchtelingen: Inschrijven, regelingen en werk

Moeten Oekraïense vluchtelingen zich inschrijven bij de gemeente?

Het is belangrijk dat vluchtelingen worden geregistreerd bij de gemeente waar zij tijdelijk wonen. Daarmee krijgen zij toegang tot onder andere zorg, onderwijs en andere begeleiding. Ook kunnen zij dan een Burgerservicenummer krijgen waarmee ze bijvoorbeeld een bankrekening kunnen openen en leefgeld kunnen ontvangen. Dit geldt voor personen die middels een identificatiebewijs kunnen aantonen dat zij de Oekraïense nationaliteit hebben.

Vanaf 1 februari 2023 geldt er een aangepaste leefgeldregeling. Meer informatie vindt u op de website van Rijksoverheid.

Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen tijdelijk bescherming krijgen in Nederland door de Richtlijn Tijdelijke Bescherming van de Europese Unie.

De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (2001/55 EG) geeft in Nederland recht op opvang en medische zorg. En onderwijs voor minderjarige kinderen. Het geeft ook de mogelijkheid om te werken. Als u onder de richtlijn valt, mag u tot 4 maart 2023 in Nederland blijven. U valt onder de richtlijn in Nederland als een van de volgende situaties voor u geldt:

  • U bent na 26 november 2021 uit Oekraïne gereisd.
  • U bent voor 27 november 2021 uit Oekraïne gereisd. En u was toen voor langere tijd in Nederland, omdat u een verblijfsvergunning had of asiel had aangevraagd. U kunt bewijzen dat u voor 27 november 2021 in Nederland was en niet in een ander EU-land.
  • U had op 23 februari 2022 internationale bescherming in Oekraïne, bijvoorbeeld als erkend vluchteling. Of u had een andere vorm van tijdelijke (nationale) bescherming omdat u niet veilig bent in uw land van herkomst.
  • U had op 23 februari 2022 een geldige permanente Oekraïense verblijfsvergunning. U bent na 26 november 2021 uit Oekraïne gereisd. En u bent na 23 februari 2022 niet in uw land van herkomst geweest.
  • Had u op 23 februari 2022 een geldige tijdelijke Oekraïense verblijfsvergunning, bijvoorbeeld voor werk of studie? Dan valt u onder de richtlijn als u zich vóór 19 juli 2022 hebt ingeschreven bij een Nederlandse gemeente. Bent u niet voor 19 juli 2022 ingeschreven? Dan bent u uitgesloten van de richtlijn en hebt u geen recht op opvang en voorzieningen in Nederland.

U woonde in Oekraïne als gezinslid van iemand die onder de richtlijn valt:

  • U bent een partner (getrouwd of ongetrouwd) en u hebt een duurzame relatie.
  • U bent een kind jonger dan 18 en u bent niet getrouwd.
  • U bent een familielid en u woonde samen met het gezin. U bent (grotendeels) afhankelijk van dit gezin.

Vanaf 1 april 2022 geldt er een vrijstelling van de twv (tewerkstellingsvergunning)-plicht voor werkgevers die ontheemden uit Oekraïne in loondienst willen nemen. Voor ontheemden uit Oekraïne geldt een overgangsperiode. In deze periode krijgen zij de kans om de juiste documenten op te halen bij de IND, die hun status als tijdelijk ontheemd bevestigt. Die status geeft hen bijvoorbeeld het recht om te mogen werken in Nederland. Deze overgangsregeling loopt op dit moment tot en met 31 augustus. Maar omdat onzeker is of alle ontheemden die dit willen en recht hebben op deze documenten, deze ook voor 1 september van de IND kunnen krijgen, wordt deze overgangsregeling verlengd tot en met 31 oktober 2022.

Op dit moment kunnen Oekraïners, of mensen die rechtmatig in Oekraïne verbleven tijdens het uitbreken van de oorlog, bij de IND een sticker aanvragen in hun paspoort. Deze sticker is het bewijs dat zij hier verblijf hebben op grond van de Richtlijn tijdelijk bescherming en daarmee toegang hebben tot onder andere de arbeidsmarkt. De EU heeft op 4 maart 2022 die richtlijn geactiveerd en deze houdt in dat mensen die het conflict in Oekraïne ontvluchten, bescherming krijgen in de lidstaten van de Europese Unie. Ook krijgen ze daarmee toegang tot medische zorg, onderwijs en de arbeidsmarkt.

Meer informatie is te vinden op de website van de IND.

Ja, Oekraïners mogen werken in Nederland. Daarvoor hebben ze geen tewerkstellingsvergunning nodig. De vrijstelling voor de tewerkstellingsvergunning geldt vanaf 1 april (met terugwerkende kracht tot 4 maart).Wel zijn er enkele voorwaarden om deze kwetsbare groep mensen extra te beschermen. Zo mogen mensen alleen in loondienst werken. Ook moet de werknemer door de werkgever uiterlijk twee werkdagen voor aanvang van de werkzaamheden aangemeld worden bij UWV en moet de werkgever informatie doorgeven als de werkuren en werkplek. 

Het werkgeversservicepunt kan helpen in het vinden van werk. Ze hebben daarvoor ook informatie in het Engels en Oekraïens op hun website staan.

Er is een financiële regeling, leefgeld, voor de aanschaf van voedsel, kleding en andere persoonlijke uitgaven. Die kunt u aanvragen met uw BSN. U dient zich hiervoor dus eerst als inwoner van de gemeente Soest in te schrijven in de Basis Registratie Persoonsgegevens.

Voor meer informatie en het aanvragen van leefgeld verwijzen wij u naar de website van de Uitvoeringsorganisatie BBS.

Voor alle minderjarige kinderen geldt de leerplicht. Daarom willen we dat alle kinderen binnen 3 maanden naar school gaan. Op dit moment is er in Soest een speciale klas voor Oekraïense kinderen die in gemeente Soest verblijven. Neem daarvoor contact op met de gemeente. 

De Europese Unie is bezig met een noodregeling. Daarmee krijgen Oekraïners automatisch een tijdelijke verblijfsvergunning van minstens een jaar krijgen. Met de speciale status kunnen vluchtelingen ook gaan werken in ons land. Ook krijgen zij dan recht op toegang tot huisvesting, uitkeringen, onderwijs en zorg. Dat krijgen ze momenteel alleen als ze de klassieke asielprocedure doorlopen. Vanwege de Russische inval in Oekraïne zal de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) de komende zes maanden geen beslissingen nemen op asielaanvragen van personen met de Oekraïense nationaliteit.

Hoe is opvang voor vluchtelingen die uit Oekraïne komen, maar niet de Oekraïense nationaliteit hebben (en op grond van hun eigen nationaliteit niet visumvrij in NL mogen zijn)? Deze vluchtelingen uit Oekraïne gaan nu (nog) niet naar Ter Apel. Hoe om te gaan met derdelanders wordt in een bredere context door ministerie van Justitie en Veiligheid opgepakt.

Dit wordt op dit moment nog uitgezocht.

Oekraïense vluchtelingen kunnen visumvrij door Europa (en dus ook naar Nederland) reizen dankzij een verdrag met de Europese Unie. Met een biometrisch paspoort mogen zij 90 dagen in ons land verblijven. Daarnaast is het mogelijk om een visum kort verblijf voor 90 dagen aan te vragen. Zij hoeven zich dus geen zorgen te maken over hun verblijfsrecht.

Onze medewerkers spreken Nederlands en Engels. Als u geen Engels spreekt, laat u dan alstublieft begeleiden door iemand die deze taal spreekt als u in gesprek wilt met een medewerker van de gemeente.