Iemand machtigen

Volmacht

Als een kiezer niet in de gelegenheid is zelf te gaan stemmen - bijvoorbeeld door werk, ziekte of vakantie - kan hij een andere kiezer machtigen dit voor hem te doen. Dit heet stemmen bij volmacht. De persoon die wordt gemachtigd, kan de volmachtstem alleen tegelijkertijd met zijn eigen stem uitbrengen.

Kiezers kunnen geen volmacht verlenen in een stemlokaal.

Onderhandse volmacht

Om een machtiging te geven, gebruikt een kiezer het gedeelte van de stempas (achterzijde) dat hiervoor is bestemd. Dit heet een 'onderhandse volmacht'. De kiezer moet de gegevens invullen en hij en de gemachtigde moeten beiden tekenen. Een onderhandse volmacht kan alleen worden gegeven aan een kiezer die in dezelfde gemeente stemt.

Bij het stemmen moet de gemachtigde een (kopie van het) identiteitsbewijs tonen van de volmachtgever. Dit mag op de dag van de stemming maximaal 5 jaar verlopen zijn. De gemachtigde kan bij een onderhandse volmacht het identiteitsbewijs van de volmachtgever ook op smartphone of tablet tonen. De Rijksoverheid probeert misbruik met kopieën van identiteitsbewijzen tegen te gaan.

Mensen die een kopie van hun ID-bewijs maken wordt geadviseerd om het volgende op de kopie te schrijven:

  • dat het een kopie is
  • voor wie of welk product de kopie bedoeld is
  • de datum waarop degene de kopie afgeeft
  • de kiezer streept zijn/haar burgerservicenummer door; in het document, maar ook in de strook nummers onderaan

Een volmachtgever die uiteindelijk toch in de gelegenheid is om zelf te gaan stemmen, kan de onderhandse volmacht intrekken. In dat geval moet hij zijn tot volmacht omgezette stempas terugvragen bij de gemachtigde. Met deze stempas kan hij stemmen.

Schriftelijke volmacht

Om een schriftelijke volmacht aan te vragen, stuurt de kiezer een verzoekschrift naar de burgemeester van de gemeente waar hij op de dag van kandidaatstelling (5 februari 2018) woonde. U gebruikt hiervoor het formulier voor een schriftelijke volmacht (model L8) (pdf, 66 KB). De kiezer en degene die hij machtigt vullen allebei een deel van dit formulier in. De gemachtigde ontvangt bij inwilliging van het verzoek een volmachtbewijs waarmee hij namens de andere kiezer kan stemmen.

Dit verzoekschrift moet uiterlijk 16 maart 2018 door de gemeente zijn ontvangen.

Intrekken schriftelijke volmacht

Het is niet mogelijk om een schriftelijke volmacht in te trekken. Als een volmacht schriftelijk is aangevraagd, wordt de stempas van de volmachtgever namelijk ongeldig verklaard. Het volgnummer van zijn stempas komt vervolgens op de lijst van ongeldige stempassen te staan. Hierdoor is het niet langer mogelijk dat de volmachtgever zijn stem uitbrengt of een vervangende stempas krijgt.

Maximaal 2 volmachten

De persoon die wordt gemachtigd om voor iemand anders te stemmen, de gemachtigde, mag maximaal 2 volmachten aannemen. Hij kan de volmachtstem alleen tegelijkertijd met zijn eigen stem uitbrengen. De gemachtigde overhandigt het volmachtbewijs aan het stembureau. Ook controleert het stembureau zijn identiteit en stempas voordat hij mag stemmen.

Stemmen voor iemand met een verstandelijke beperking

Heeft u een algemene volmacht om rechtshandelingen te verrichten voor iemand met een verstandelijke beperking? Deze geldt niet voor verkiezingen en wordt door het stembureau niet geaccepteerd. 

Wel kan de kiezer met een verstandelijke beperking u een (onderhandse of schriftelijke) volmacht geven. Het initiatief hiervoor moet komen van de volmachtgever zelf. Hij moet de volmacht zelf ondertekenen.

Ronselen

Het initiatief tot het verlenen van een volmacht ligt bij de kiezer, en niet bij zijn gemachtigde. Het is verboden om volmachtstemmen te ronselen (stelselmatig kiezers vragen om hun stempas te ondertekenen en af te geven). Iemand mag ook niet een kiezer omkopen door middel van een gift of een belofte of de kiezer op een andere manier dwingen om een volmacht af te geven.