Iemand machtigen

Volmacht

Als een kiezer niet in de gelegenheid is zelf te gaan stemmen - bijvoorbeeld door werk, ziekte of vakantie - kan hij een andere kiezer machtigen dit voor hem te doen. Dit heet stemmen bij volmacht. De persoon die wordt gemachtigd, kan de volmacht stem alleen tegelijkertijd met zijn eigen stem uitbrengen. Kiezers kunnen geen volmacht verlenen in een stemlokaal.

Onderhandse volmacht

Om een machtiging te geven, gebruikt een kiezer het gedeelte van de stempas (achterzijde) dat hiervoor is bestemd. Dit heet een 'onderhandse volmacht'. De kiezer moet de gegevens invullen en hij én de gemachtigde moeten beiden tekenen. Een onderhandse volmacht kan alleen worden gegeven aan een kiezer die in dezelfde gemeente stemt.

Bij het stemmen moet de gemachtigde een (kopie van het) identiteitsbewijs tonen van de volmachtgever. Dit mag op de dag van de stemming maximaal 5 jaar verlopen zijn. De gemachtigde kan bij een onderhandse volmacht het identiteitsbewijs van de volmachtgever ook op smartphone of tablet tonen.

Mensen die een kopie van hun ID-bewijs maken wordt geadviseerd om het volgende op de kopie te schrijven:

  • dat het een kopie is
  • voor wie of welk product de kopie bedoeld is
  • de datum waarop degene de kopie afgeeft
  • de kiezer streept zijn/haar burgerservicenummer door; in het document, maar ook in de strook nummers onderaan de houderpagina

Een volmachtgever die uiteindelijk toch in de gelegenheid is om zelf te gaan stemmen, kan de onderhandse volmacht intrekken. In dat geval moet hij zijn tot volmacht omgezette stempas terugvragen bij de gemachtigde. Met deze stempas kan hij stemmen.

Schriftelijke volmacht

Hiervoor dient u een aanvraag in te dienen. Van deze mogelijkheid kunt u gebruik maken als:

  • degene die u machtigt niet in Soest of Soesterberg woont (maar wel binnen de Provincie Utrecht/Waterschap Vallei en Veluwe) of
  • u nog geen stempas heeft ontvangen en daarop ook niet kunt wachten (stempas wordt uiterlijk 14 dagen voor de verkiezing toegezonden) of
  •  niet beschikt over een geldig (maximaal 5 jaar verlopen) identiteitsbewijs

Let op: geef uw volmacht niet zomaar af!

Om een schriftelijke volmacht aan te vragen, stuurt de kiezer een verzoekschrift naar de burgemeester van de gemeente waar hij op de dag van kandidaatstelling (4 februari 2019) woont. U gebruikt hiervoor het formulier voor een schriftelijke volmacht (model L8) (pdf, 66 KB).

De kiezer en degene die hij machtigt vullen allebei een deel van dit formulier in. De gemachtigde ontvangt bij inwilliging van het verzoek een volmachtbewijs waarmee hij namens de andere kiezer kan stemmen. Dit verzoekschrift moet uiterlijk 15 maart 2019 door de gemeente zijn ontvangen.

Intrekken schriftelijke volmacht

Het is niet mogelijk om een schriftelijke volmacht in te trekken. Als een volmacht schriftelijk is aangevraagd, wordt de stempas van de volmachtgever namelijk ongeldig verklaard. Het volgnummer van zijn stempas komt vervolgens op de lijst van ongeldige stempassen te staan. Hierdoor is het niet langer mogelijk dat de volmachtgever zijn stem uitbrengt of een vervangende stempas krijgt.

Maximaal 2 volmachten per verkiezingssoort

De persoon die wordt gemachtigd om voor iemand anders te stemmen, de gemachtigde, mag maximaal 2 volmachten per verkiezingssoort (Provinciale Staten en Waterschap) aannemen. Hij kan de volmachtstem alleen tegelijkertijd met zijn eigen stem uitbrengen. De gemachtigde overhandigt het volmachtbewijs aan het stembureau. Ook controleert het stembureau zijn identiteit en stempas voordat hij mag stemmen.

Volmacht verlenen als kiezer niet in staat is te tekenen

Als een kiesgerechtigde niet in staat is om zelf een handtekening te zetten om een volmacht te verlenen, dan kan hij of zij toch een ander machtigen om bij volmacht te stemmen. In dat geval moet op zijn identiteitsbewijs de opmerking 'niet in staat tot tekenen' staan. Het formulier hoeft dan niet door de volmachtgever getekend te worden. Het uitbrengen van de stem kan in zo’n geval door middel van een schriftelijke of een onderhandse volmacht.

Ronselen

Het initiatief tot het verlenen van een volmacht ligt bij de kiezer, en niet bij zijn gemachtigde. Het is verboden om volmacht stemmen te ronselen (stelselmatig kiezers vragen om hun stempas te ondertekenen en af te geven). Iemand mag ook niet een kiezer omkopen door middel van een gift of een belofte of de kiezer op een andere manier dwingen om een volmacht af te geven.