Soest investeert in wonen, zorg en leefbaarheid en kiest voor realistische begroting

Het college presenteert een sluitende begroting voor 2027. Soest blijft investeren in wonen, zorg, jeugd, onderwijs, veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Tegelijkertijd blijft er voor de jaren daarna een structurele financiële opgave. Daarom wil de gemeente realistischer begroten, scherper kijken naar wat uitvoerbaar is en gedurende het jaar eerder bijsturen.
 

In deze eerste begroting van de nieuwe bestuursperiode kiest het college voor uitvoering van eerder gemaakte afspraken en investeringen die voor inwoners merkbaar zijn. Tegelijk kijkt de gemeente kritisch naar de financiële houdbaarheid van haar plannen.

De begroting is daarbij geen vaststaand eindpunt. Nieuwe rijksmiddelen, prijsontwikkelingen, beschikbaarheid van medewerkers en de voortgang van projecten kunnen het financiële beeld gedurende het jaar veranderen. Soest wil daarom ambities, beschikbare capaciteit en financiële middelen beter met elkaar verbinden.

Tegelijkertijd blijven de kosten voor onder meer zorg, onderhoud en dienstverlening stijgen. De inkomsten van het Rijk groeien niet in hetzelfde tempo. Ook vallen de extra meevallers die de gemeente de afgelopen jaren nog had grotendeels weg.

Daarnaast ziet de gemeente dat sommige uitgaven die eerder tijdelijk werden betaald, inmiddels blijvend nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan onderdelen van het sociaal domein. Daardoor nemen de structurele kosten toe.

“We willen blijven investeren in de voorzieningen die belangrijk zijn voor onze inwoners, maar we moeten ook realistisch zijn over wat financieel én organisatorisch uitvoerbaar is. Dat vraagt om scherpe keuzes en eerder bijsturen als dat nodig is.”
Lenneke Welschen, wethouder Financiën, Jeugd en Onderwijs

Om de begroting voor 2027 sluitend te krijgen, stelt het college – als laatste stap in combinatie met andere maatregelen - voor de OZB te verhogen. Daarmee voorkomt de gemeente dat bezuinigd moet worden op voorzieningen en ondersteuning voor inwoners.

De gemeente heeft ook de komende jaren te maken met tekorten. Tegelijk stijgen de kosten voor onder meer zorg, onderhoud en dienstverlening. De afgelopen jaren kon Soest financiële tegenvallers deels opvangen met reserves en incidentele meevallers, maar die ruimte is beperkt.

De gemeente zet al reserves in om de gevolgen voor inwoners te beperken. Maar reserves zijn bedoeld voor tijdelijke tegenvallers en kunnen niet elk jaar worden gebruikt om vaste kosten te betalen. Daarnaast zijn er regels die beperken hoeveel van de reserves een gemeente mag gebruiken om een begroting sluitend te maken.

De OZB-opbrengst stijgt met 13 procent. Dat betekent echter niet dat de totale woonlasten voor huishoudens met hetzelfde percentage stijgen. Het college geeft meevallers bij de afvalstoffenheffing terug. De afvaltarieven blijven gelijk: € 350 voor een eenpersoonshuishouden en € 390 voor een meerpersoonshuishouden. Hiervoor zet de gemeente € 387.000 uit de egalisatiereserve in. Voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden met een eigen koopwoning stijgen de totale gemeentelijke woonlasten daardoor naar verwachting met ongeveer € 47 per jaar tot circa € 1.090. Dat is een stijging van 4,5 procent. Huurders hebben daarentegen een voordeel. Voor hen dalen de woonlasten met € 18 per jaar.

Ook na de voorgestelde verhoging blijft de OZB in Soest ongeveer 10 procent lager dan het gemiddelde van gemeenten in de provincie Utrecht.

“We vragen inwoners een bijdrage, maar doen dat zorgvuldig. Door eerdere meevallers bij de afvalstoffenheffing terug te geven, kunnen we de stijging van de totale woonlasten beperken. Tegelijk houden we daarmee belangrijke voorzieningen overeind.”
Lenneke Welschen, wethouder Financiën, Jeugd en Onderwijs
 

De woningbouwopgave blijft groot. We blijven daarom inzetten op de realisatie van woningen. In 2027 worden woningen opgeleverd bij o.a. Parckhart, Kerkstraat, Soesterberg Noord en Soesterberg kom. Ook werkt de gemeente samen met woningcorporaties aan de vernieuwing van Eng-Midden. Daarmee komen er meer woningen voor verschillende doelgroepen en wordt tegelijkertijd gewerkt aan de leefbaarheid van wijken.

“Een betaalbare woning vinden is voor veel inwoners een grote uitdaging. Daarom houden we vast aan onze woningbouwplannen.”
Osman Suna, wethouder Wonen en Zorg
 

De pilot voor integrale toegang tot zorg, welzijn, werk en inkomen wordt geëvalueerd en waar mogelijk voortgezet. De gemeente blijft werken aan het terugdringen van wachttijden in de jeugdzorg. Voor het onderwijs staan onder meer de oplevering van het Griftland College en nieuwe projecten voor basisscholen op de planning.
 

In 2027 begint de voorbereiding op het duizendjarig bestaan van Soest in 2028. Dat gebeurt samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en culturele organisaties.

Ook los van deze viering wil Soest inwoners eerder bij plannen betrekken, ruimte geven aan initiatieven uit de samenleving en blijven investeren in veiligheid en weerbaarheid.

“We bouwen samen aan een gemeente waar mensen elkaar ontmoeten, meedoen en trots kunnen zijn op hun dorp.”
Annemarieke Weith-Plomp, wethouder Participatie, Cultuur en Economie

De gemeente werkt verder aan veilige wegen, fietsroutes en een aantrekkelijke leefomgeving. Bij gebiedsontwikkelingen houdt Soest rekening met onder andere netcongestie en de ontwikkelingen van Defensie in en rond Soesterberg.

“We investeren niet alleen in woningen, maar ook in de wegen, fietspaden en voorzieningen die daarbij horen.”
Ron Voskuilen, wethouder Ruimtelijke ontwikkeling en Mobiliteit
 

De gemeente wil inwoners en ondernemers sneller helpen. Daarom wordt de telefonische bereikbaarheid uitgebreid naar de middag en werkt de gemeente aan snellere vergunningverlening.

“Inwoners moeten kunnen rekenen op een gemeente die bereikbaar is, haar zaken op orde heeft en vooruitkijkt. Daar investeren we ook in 2027 in.”
Rob Metz, burgemeester
 

Hoewel de begroting voor 2027 sluitend is, heeft de gemeente ook de komende jaren te maken met structurele tekorten. Een deel van de kosten die eerder tijdelijk waren, is inmiddels blijvend nodig.

Daarom is een oplossing nodig die niet alleen voor 2027 werkt, maar ook voor de jaren daarna. Na correctie voor incidentele posten bedraagt het structurele tekort in 2027 ongeveer € 1,81 miljoen. In het huidige meerjarenbeeld loopt dit op tot circa € 5,81 miljoen in 2030.

De gemeenteraad wordt gevraagd mee te denken over hoe Soest ook de komende jaren financieel gezond kan blijven en welke keuzes daarvoor nodig zijn. Deze inbreng wordt betrokken bij de verdere uitwerking van de Kadernota 2028 en Voorjaarsnota 2027.