Verslag informateur Arjan van Gils: zichtbaar en nabij zijn

Arjan van Gils heeft vandaag zijn bevindingen als informateur voor de gemeente Soest uitgebracht. De kern van zijn advies is gericht op het realiseren van stabiliteit en vertrouwen door als lokale overheid zichtbaar en nabij te zijn. Van Gils adviseert om de coalitieonderhandelingen te starten met een combinatie van vier partijen: Soest2002, Progressief Soest, D66 en POS. Deze combinatie kan rekenen op een meerderheid van 17 zetels en wordt gezien als een evenwichtige vertegenwoordiging van twee lokale en twee landelijke partijen.

In het verslag, getiteld ‘Beginnen met het einddoel voor ogen: Stabiliteit en vertrouwen door zichtbaar en nabij te zijn’, blikt informateur Van Gils terug op de intensieve gesprekken die hij voerde met de vertegenwoordigers van alle elf politieke partijen, de burgemeester, de gemeentesecretaris en de raadsgriffier. Tijdens deze gesprekken stonden de duiding van de verkiezingsuitslag, de belangrijkste inhoudelijke opgaven en de gewenste vorm van samenwerking centraal. Op donderdag 9 april zal Van Gils zijn verslag en het bijbehorende advies nader toelichten tijdens een openbare raadsbijeenkomst, waarbij partijen de gelegenheid hebben om vragen te stellen.

Het advies van Van Gils luidt om Soest2002, Progressief Soest, D66 en POS uit te nodigen voor de formatieonderhandelingen. Hij merkt op dat Soest2002 en Progressief Soest door veel partijen als het ‘motorblok’ voor een nieuwe coalitie worden beschouwd. D66 wordt voorgedragen als een partij die zetelwinst heeft geboekt, terwijl POS wordt gezien als een stabiele factor in de Soester politiek. Voor POS geldt wel dat op korte termijn duidelijkheid moet komen over hun positie in het dossier Oude Tempel, waarbij het uitgangspunt is dat eerder genomen besluiten niet worden teruggedraaid. Mocht deze combinatie niet haalbaar blijken, dan adviseert de informateur om de onderhandelingen te voeren met de combinatie Soest2002, Progressief Soest, D66 en GGS.

Een rode draad in alle gesprekken was de behoefte aan meer vertrouwen van inwoners in de lokale overheid. Van Gils benadrukt dat stabiliteit in het bestuur een voorwaarde is voor dit vertrouwen. Partijen gaven aan inwoners meer te willen betrekken via instrumenten zoals burgerberaden, burgerbegrotingen of het uitdaagrecht (Right to Challenge). Het vergroten van de lokale verbinding en de nabijheid van bestuurders in de wijken moet hieraan bijdragen.

Naast de hoofdopgave bouwen en wonen, waarbij nadrukkelijk ook aandacht moet zijn voor leefbaarheid en duurzaamheid, wijst de informateur op het belang van een realistisch financieel kader. Er is behoefte aan een coalitieakkoord op hoofdlijnen, zodat er in de gemeenteraad voldoende ruimte blijft voor debat en brede samenwerking. Van Gils geeft de onderhandelaars mee om extra te focussen op de uitvoeringskracht van de ambtelijke organisatie en een transparante analyse van de financiële positie van de gemeente.

Het hele verslag is te lezen bij de vergaderstukken van 9 april 2026 via: https://soest.bestuurlijkeinformatie.nl/Calendar(Verwijst naar een externe website)